Διαθεματικό: Ιστορία - Γλώσσα Α γυμνασίου

Ιστορία  (κεφάλαιο Ο Περικλής και το δημοκρατικό πολίτευμα)- Γλώσσα (Ενότητα 4) Α Γυμνασίου

Βρίσκεστε στην Αθήνα του Περικλή και συμμετέχετε στην Εκκλησία του Δήμου. Υπάρχουν δύο πολιτικά κόμματα: οι βρωμοφαγάδες και οι καλοφαγάδες. Κάθε κόμμα έχει τους δικούς του οπαδούς. Οι βρωμοφαγάδες έχουν τα χάμπουργκερ, τα σουβλάκια, τις σοκολάτες και ό,τι άλλο θέλετε και οι καλοφαγάδες τις φακές τα φρούτα, τα λαχανικά. Διαλέξτε το κόμμα σας, φτιάξτε μια μάσκα με το φαγητό σας και... ανεβείτε στο βήμα για να υποστηρίξετε την άποψή σας. Το θέμα της συνεδρίασης είναι η ψήφιση ή όχι για εξοστρακισμό του ύποπτου για τη συμπεριφορά του αλαντικούλη.

Πρώτες απόπειρες δημιουργίας ενός μυθιστορηματικού χαρακτήρα...

Πρώτες απόπειρες δημιουργίας ενός μυθιστορηματικού χαρακτήρα...

Δημιουργώντας το προφίλ ενός μυθιστορηματικού ήρωα ή πώς μπαίνω στο εργαστήρι ενός συγγραφέα.

Για να "φτιάξω" έναν μυθιστορηματικό ήρωα πρέπει να λύσω τα παρακάτω ζητήματα:

Όνομα και ηλικία

Σύντομη περιγραφή του σωματότυπου

Τόπος διαμονής/συνθήκες διαβίωσης

Οι σχέσεις με τα μέλη της οικογένειάς του

Εργασία

Πώς του αρέσει να ντύνεται

Αγαπημένη ανάμνηση

Θετικά στοιχεία του χαρακτήρα του 

Αρνητικά  στοιχεία του χαρακτήρα του 

Τι γνώμη έχει ο ίδιος για τον εαυτό του

 Αφού σκεφτείτε τα παραπάνω φέρτε στο μυαλό σας έναν μυθιστορηματικό ήρωα που εξετάσατε φέτος και πάρτε τον μαζί σας, στο σπίτι σας. Μετά από μια καλή γνωριμία, προσπαθήστε να απαντήσετε τα ερωτήματα αυτά γι αυτόν. (Κωνσταντής, Α γυμνασίου, Αναστάσης (Γραφείον ευρέσεως εργασίας), Β Γυμνασίου, Ζορμπάς, Γ Γυμνασίου). Τι θα έλεγε ο Ζορμπάς στον Αναστάση;

Δημιουργική γραφή Γ Γυμνασίου

Νεοελληνική Λογοτεχνία

Με αφορμή τα τρία χαικού του Σεφέρη...

• Γνωρίζοντας ότι ένα χαικού αποτελείται από δεκαεφτά συλλαβές και τρεις στίχους που δεν ομοιοκαταληκτούν, με τον πρώτο στίχο να έχει πέντε, τον δεύτερο εφτά και τον τρίτο πάλι πέντε, γράψε τα δικά σου χαικού.

Πηγή έμπνευσης μπορεί να είναι η φύση, ένα καθημερινό σκηνικό, ένα αντικείμενο, ένα συναίσθημα...

•  Γνωρίζοντας ότι ένα χαικού αποτελείται από δεκαεφτά συλλαβές και τρεις στίχους που δεν ομοιοκαταληκτούν, με τον πρώτο στίχο να έχει πέντε, τον δεύτερο εφτά και τον τρίτο πάλι πέντε, να επιλέξετε ένα από τα παρακάτω χαικού και, αφού κρατήσετε τον πρώτο στίχο αμετάβλητο, να γράψετε ένα νέο χαικού προσθέτοντας δυο δικούς σας στίχους.

α. Παλιά λίμνη
    ένας βάτραχος μέσα πηδά
    ήχος νερού
(Ματσούο Μπασό)

β. Ύπνος νερού
     Στα μάτια σου κοιμάται
     Το χρυσό βράδυ
(Δ. Αντωνίου)

γ. Στάξε στη λίμνη
    Μόνο μια σταλιά κρασί
    Και σβήνει ο ήλιος
(Γ. Σεφέρης)

•  Γνωρίζοντας ότι ένα χαικού αποτελείται από δεκαεφτά συλλαβές και τρεις στίχους που δεν ομοιοκαταληκτούν, με τον πρώτο στίχο να έχει πέντε, τον δεύτερο εφτά και τον τρίτο πάλι πέντε,γράψτε το δικό σας χαικού χρησιμοποιώντας μία από τις παρακάτω λέξεις: ειρήνη, φύλλο, φως, θάλασσα.

 Οι παραπάνω ασκήσεις βασίζονται στις διδακτικές προτάσεις της Αναστασίας Φακίδου, στο συλλογικό τόμο Η δημιουργική γραφή στο σχολείο, Επιμέλεια Σοφία Νικολαΐδου, Μεταίχμιο, 2016, σελ. 542 - 544.

Ιλιάδα

Φτιάξε τη δική σου...ομηρική παρομοίωση

Ραψ Ζ, στίχοι: 505 - 514

Αλλά δεν αργοπόρησε στα δώματά του ο Πάρις·
εζώσθη τα πολύχαλκα και υπέρλαμπρα άρματά του,
την πόλιν γοργά διάβηκεν, ως ήταν πτεροπόδης·
και ως όταν σπάσει τον δεσμόν καλοθρεμμένος ίππος,
βροντά τετραποδίζοντας στην ανοικτήν πεδιάδα,
να λούεται στο καθαρό ποτάμι μαθημένος·
την κεφαλήν κρατεί υψηλά, την χαίτην ανεμίζει,
και υπερηφανευόμενον στα κάλλη του τον φέρνουν
στες μαθημένες του βοσκές γοργά τα γόνατά του,
ομοίως απ' την Πέργαμον ο Πριαμίδης Πάρις
περήφανος κατέβαινε με πόδια φτερωμένα
και στ' άρματα ωσάν ήλιος λαμποκοπούσεν όλος.

Τώρα... προσπάθησε να σκεφτείς με ποιο ζώο θα παρομοίαζες τον εαυτό σου και γιατί.
Έπειτα φτιάξε τη δική σου διευρυμένη ομηρική παρομοίωση.

Δημιουργική Γραφή Β Γυμνασίου

Η Παρωδία είναι μια δύσκολη και...σοβαρή διαδικασία.
Λογοτεχνία Β Γυμνασίου

Παρωδείστε το παρακάτω ποίημα...

Για ένα Παιδί που κοιμάται

Νύχτα. Η κίνηση αραιή στη λεωφόρο.
Μες στο κλειστό, το φωτισμένο εργοστάσιο,
Οι μηχανές, αποσταμένες* μα άγρυπνες,
Επιβλέπουν σαν άκακοι γίγαντες
Τον ύπνο του μικρού. Στριμωγμένος
Κοντά στη σκάρα του ατμού,*
Με του αδερφού του το παλτό σκεπασμένος
Ξεκουράζεται.
Όλη τη μέρα δουλεύει στα φανάρια*
Σκουπίζει τζάμια βιαστικά με το κόκκινο.
Εισπράττει κέρματα ή την εύλογη* αγανάκτηση. Περιμένει το επόμενο φανάρι.
Τίμια κερδίζει έτσι το ψωμί
Και το μερίδιο του νυχτοφύλακα,
Που τον αφήνει να κοιμάται εκεί μέσα.

Τα χιονισμένα βουνά της πατρίδας του,
Τα χέρια της μάνας του που τύλιγαν γύρω του
Γυναίκειο μαντίλι για το κρύο,
Το δάσκαλο που πληρωνότανε με γάλα
Μόλις θυμάται.
Θυμάται κάτι ελληνικά από το στόμα του,
Που τώρα εδώ ακούγονται αλλιώτικα.
Όχι σαν βότσαλα γυαλιστερά μεγάλης θάλασσας,
Όχι σαν ποδοβολητό του αλόγου
Ενός ανίκητου στρατηλάτη,*
Αλλά να, σαν τα κέρματα στην τσέπη,

Σαν το φτύσιμο στο βλέμμα του πελάτη.
Καμιά φορά πιο εγκάρδια
Σαν τούτο δω το βουητό της σκάρας,
Που όλο ανεβάζει το θερμό ατμό.

Δ. Χ. Χριστοδούλου, Το κυπαρίσσι των εργατικών, Καστανιώτης

Αλλάξτε τον τίτλο...Για ένα παιδί που βαριέται

Δημιουργική Γραφή Α Γυμνασίου

Δημιουργική γραφή στο Γυμνάσιο

Νεοελληνική Λογοτεχνία

Α Γυμνασίου

Με πλοίο Νάνος Βαλαωρίτης

Εκ πρώτης όψεως τα μακρινά θαλασσινά
ταξίδια δε μου πάνε. Κι όμως κι όμως
να που αισθάνομαι κιόλας πολύ καλύτερα
από την ώρα που βρέθηκα στη γέφυρα
του πλοίου άλλαξε ριζικά η διάθεσή μου
και τώρα έχω μεγάλη όρεξη να παίξω
ξερή με κάποιον ή με κάποιαν να μιλήσω
να τρέξω απ’ την καμπίνα στο κατάστρωμα
ή να χορέψω στο σαλόνι με γυναίκες
να κρεμαστώ σαν πίθηκος απ’ τα κατάρτια
να ξαπλώσω σε μια σεζ λογκ να βγάλω
φωτογραφίες — να κοιταχτώ στον καθρέφτη
να παρατηρήσω αν στη θάλασσα που διασχίζουμε
υπάρχουν διάσελα ή κοιλάδες φάλαινες ή δελφίνια
να εξετάσω με πόσες νόστιμες συνταξιδιώτισσες
συνυπάρχω εν πλω να πιω μπύρα κόκα-κόλα
και να φάω ένα βραστό αυγό με σαλάτα
να πιω έναν καφέ ελληνικό στο μπαρ
και μια μακαρονάδα στην τραπεζαρία
να ’χω το νου μου για καρχαρίες και σκυλόψαρα
όταν θα μπαίνουμε στα επικίνδυνα νερά
σε περιοχή με θαλασσοταραχή και ανεμοστρόβιλους
κι άλλα πολλά που πάνε με μια ανοιχτόκαρδη
διάθεση —ν’ ακούσω το τρανζιστοράκι μου
να δω κάτι στην τηλεόραση— να παραστώ
σε καμιά ταινία, αν παίζουνε, να συμμε-
τάσχω σε λοταρία ή παιχνίδι ομαδικό
να παίξω πιγκ πογκ μπιλιάρδο ή σκουός
μα πάνω απ’ όλα να κρατήσω ημερολόγιο
των μικροσυμβάντων στο ταξίδι
συναντήσεων ερωτικών και συζητήσεων
με ξένους και συμπατριώτες — ώστε
να δημοσιευτούν οι εντυπώσεις μου
σε περιοδικό ή εφημερίδα ή βιβλίο
μόλις πατήσω στην ξηρά κι έρθω
σ’ επαφή μ’ έναν εκδότη.

Ν. Βαλαωρίτης, «Με πλοίο», Το Δέντρο, τχ. 31-32
(καλοκαίρι 1987, αφιέρωμα «Γραφές της περιπλάνησης»)

Αλλάξτε τον τίτλο: Με αεροπλάνο, Με ποδήλατο, Με αερόστατο, Με διαστημόπλοιο, Με αυτοκίνητο, Με τρένο ... και μιμηθείτε το ύφος, τη μορφή και τη γλώσσα του ποιήματος, κάνοντας τις απαραίτητες αλλαγές, έτσι ώστε το ποίηαμ να ταιριάζει στο νέο του τίτλο.

Καλώς ορίσατε

Το Blog αυτό θα μας βοηθήσει να απολαύσουμε το μάθημα περισσότερο και κυρίως θα μας βοηθήσει να παίξουμε με τη γλώσσα, την ποίηση, τη λογοτεχνία μέσα από ασκήσεις δημιουργικής γραφής.
Άρα πρόκειται για ένα λυσσά...ρι που αφήνει τη φαντασία λυσσα...λέα ελεύθερη και δεν περιορίζεται στους τέσσερις τοίχους της τάξης και στα αδυσώπητα, στυγνά, συγκεκριμένα λεπτά του μαθήματος.